Main page

Menu:
Duzeni

download, 56 kb.

Roma Ordusunda Beslenme Düzeni duzeni

    • Tarih boyunca ortaya çıkmış önemli devletlerin tamamı varlıklarını korumak ve sürdürebilmek için güçlü silahlı kuvvetlere ihtiyaç duymuşlardır.
      Bir ordunun savaşta ve barışta güçlü olmasını sağlayan pek çok etken söz konusudur.
      Yazdэрэmэz dьюьnceyi unutmuyoruz..Yani farklэ konulara girsek bile hemen geri зэkэp ana dьюьncemiz konusunda ilerliyoruz..Ve ikna edici цzellik sunarken kesin юeyler belirtmiyoruz..Kesin юeyler belirtiyorsak da ikna edici юeyler belirtmiyoruz..

      Komuta kademesinin becerisi, uygulanan taktikler, çağa ayak uydurabilme becerisi ve kullandıkları silah araç ve gereçleri bir ordunun güçlü olabilmesinin en önemli faktörleri asında yer almaktadır. Fakat tüm bu şartlar sağlanmış olsa bile sürdürülebilir bir lojistik olmadan başarısızlık kaçınılmaz olacaktır. Bu bağlamda Roma’da hem Cumhuriyet hem de İmparatorluk dönemlerinde askeri başarılar elde etmesinin temelinde sürdürülebilir bir lojistiğe sahip olması yatmaktadır. Eskiçağ tarihi içerisinde lojistikten kasıt ise askerler için gerekli yiyecek ve içeceğin temin edilmesidir.
      Cause yani Tьrkзedeki karюэlэрэ “Neden“dir..Cause makalelerinde makaleye sorulmasэ gereken soru “Bu neden oldu” yada ingilizcesi ”Why did this happen?” dэr..Konunun neden gerзekleюtiрini ve nelerin sebep olduрunu anlatэlэr..

      Roma da kurulduğu andan itibaren askerlerin bedensel ihtiyaçlarını gerçekleştirmek gayesi ile askerleri için gerekli her tür besin kaynağını düzenli bir şekilde sağlamıştır

      Discover the world's research

      • 13+ million members
      • 100+ million publications
      • 700k+ research projects
      Join for free
      Olcay TURAN
      Yrd.
      Doç. Dr.
      Kırklareli Üniversitesi,
      Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü,
      e-mail: olcayayse@yahoo.
      Birюeyleri geliюtirmeyi ve araюtэrmayэ seviyorum. (I love research and develop smthing)

      com
      Roma Ordusunda
      Beslenme Düzeni
      ÖZET
      Tarih boyunca ortaya çıkmış önemli devletlerin tamamı varlıklarını
      korumak ve sürdürebilmek için güçlü silahlı kuvvetlere ihtiyaç duymuşlardır.
      Bir ordunun savaşta ve barışta güçlü olmasını sağlayan pek çok etken söz
      konusudur.
      Additionally, you will want to find out how your readers will object to your argument. Will they say that you have used imprecise concepts? Have you erred in collecting data? Your argument is only as strong as the objections to it. If you cannot refute or discount an objection, then you need to rethink and revise your position.

      Komuta kademesinin becerisi, uygulanan taktikler, çağa ayak
      uydurabilme becerisi ve kullandıkları silah araç ve gereçleri bir ordunun güçlü
      olabilmesinin en önemli faktörleri asında yer almaktadır. Fakat tüm bu şartlar
      sağlanmış olsa bile sürdürülebilir bir lojistik olmadan başarısızlık kaçınılmaz
      olacaktır. Bu bağlamda Roma’da hem Cumhuriyet hem de İmparatorluk
      dönemlerinde askeri başarılar elde etmesinin temelinde sürdürülebilir bir
      lojistiğe sahip olması yatmaktadır. Eskiçağ tarihi içerisinde lojistikten kasıt ise
      askerler için gerekli yiyecek ve içeceğin temin edilmesidir. Roma da kurulduğu
      andan itibaren askerlerin bedensel ihtiyaçlarını gerçekleştirmek gayesi ile
      askerleri için gerekli her tür besin kaynağını düzenli bir şekilde sağlamıştır.
      Anahtar Kelimeler: Vegetius, garum, canabae, lixae, panis militaris,
      buccelatum, laridum, acetum, tahıl (frumentum), panes militares castrenses,
      panes militares mundas, cibaria (tahıl harici besin), et, süt, peynir, kümes
      hayvanı.
      ABSTRACT
      All major powers which emerged through out the history needed strong
      and efcient military forces in order to preserve and prolong their existence.
      The function of an argumentative essay is to show that your assertion (opinion, theory, hypothesis) about some phenomenon or phenomena is correct or more truthful than others'. The art of argumentation is not an easy skill to acquire. Many people might think that if one simply has an opinion, one can argue it successfully, and these folks are always surprised when others don't agree with them because their logic seems so correct. Argumentative writing is the act of forming reasons, making inductions, drawing conclusions, and applying them to the case in discussion; the operation of inferring propositions, not known or admitted as true, from facts or principles known, admitted, or proved to be true. It clearly explains the process of your reasoning from the known or assumed to the unknown. Without doing this you do not have an argument, you have only an assertion, an essay that is just your unsubstantiated opinion.

      The
      strength of an army in peace and war depends on many different factors. For
      example skill of commanders, tactics employed, ability to keep forces modern,
      weapons and tools are among the most important factors that determinet be
      power of an army.
      A+B are two causes of X and two effects which are C+D (Thesis statement ‘in birinci alternatifi ile aynэ oldu ancak thesis statement ‘te ikinci alternatifi kullanэr ya da which are C+D юeklinde cьmleyi uzatarak thesis statement ‘te effectleri belirtmezseniz bu re-state kalэbэnэ kullanabilirsiniz.)

      However, without a sustainable logictical line, all these
      factors can not guarantee success. In this context, both in the Republican and
      Imperial periods the reason of Roman military successlies on having sustainable
      logistical lines.
      How many times have you heard about the consequences of alcoholism? Have you taken them into account? Alcoholism is one of the major problems in society. The effects of this disease are really serious. Many people get used to drink alcohol , and they can easily abuse; that is the problem. The purpose of this essay is to discuss the physical, psychological, and economic effects of alcoholism.

      For the ancient history, the logictics meant provisions. Rome,
      beginning from its foundation, provided all necessary provision in order to
      fulll the needs of its soldiers.
      Keywords: Vegetius, garum, canabae, lixae, panis militaris,
      buccelatum, laridum, acetum, grain (frumentum), panes militares castrenses,
      panes militares mundas, cibaria, meat, milk, cheese, poultry.
      Diet of The Roman Army
      10/09/2016’da başvuru alındı, 07/10/2016’da
      kabul edildi, 25 Aralık 2016’ da yayınlandı.
      Received on 10/09/2016, Accepted on
      07/10/2016, Published on 25 December 2016
      Eser Geçmişi
      Paper History
      DOİ:
      http://dx.
      In persuasive or argumentative writing, we try to convince others to agree with our facts, share our values, accept our argument and conclusions, and adopt our way of thinking.

      doi.org/10.21551/jhf.281938
      «Akdeniz çevresinde
      ortaya çıkan tüm
      uygarlıklarda olduğu
      gibi Roma’da da temel
      besin maddesi buğdaydı.
      Buradan hareketle Roma
      askerlerinin diyetlerinde
      buğdayın başat bir rol
      üstlenmiş olduğunu
      söylemek yanlış olmaz.
      Daha önce de ifade
      edildiği üzere Roma,
      askerlerin temel besin
      ihtiyaçlarını karşılama
      prensibi çerçevesinde
      düzenli olarak her bir
      askere günlük 830 gram
      buğday vermiştir »
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3
      26
      E-ISSN: 2458-7672
      Giriş
      Tarih boyunca orduların karşılaştıkları en önemli problemlerden biri
      lojistik ihtiyaçların temini meselesi olmuştur.
      Tьrkзe olarak birkaз цrnek verelim misal; (Kendi Mesleрimle ilgili veriyim)

      Ateşli silahların ortaya
      çıkışı sonrasında söz konusu gereksinimlere yeni kalemler eklenmesi-
      yle birlikte ihtiyaçlar da çeşitlenmiştir. Bununla beraber eskiçağ tarihi
      boyunca lojistik kelimesinden anlaşılan askerlerin yiyecek ihtiyacının
      sağlanmasından ibaret olmuştur. Askerlerin gıda ihtiyacının karşılanması da generaller-
      in ve yöneticilerin temel meselelerinden olmuş bu durum başarı sağlamanın şartlarından
      biri haline gelmiştir. Konu bu açıdan ele alındığında tarihteki en ünlü komutanlarından
      biri olan Napolyon Bonapart’ın söylemiş olduğu “ordular mideleri üzerinde yürür” sözü
      yalnızca kendi zamanı için geçerli değildir1.
      Son paragrafэmэz yani toplamda 6. paragrafэmэzda Re-state ettikten sonra isteрe baрlэ olarak bir kaз cьmle ile summarizing yapabilir ya da direk re-state ‘den sonra final comment yapabiliriz.Yani nedenlerini ve sonuзlarэnэ yazdэрэmэz olay hakkэnda зцzьmler, tavsiyeler, цneriler vererek essay ‘imizi noktalayabiliriz.Final comment ‘te kesinlikle “According to, In my opinion, I think” kullanmayэnэz.Fikirler size ait olsa bile should kullanarak kendinizi ifade edin.

      Zira orduların ilk olarak ortaya çıktıkları an-
      dan günümüze kadar geçen zaman diliminde gerçekleşen pek çok olay bu iddiayı doğrular
      mahiyettedir. Bu bağlamda tarihin ilk profesyonel gücü olan Roma ordusunun da ilgile-
      nmesi gereken önemli problemlerden biri askerlerine yeterli gıda maddesini temin etmek
      olmuştur.
      The second effects caused by alcoholism are psychological. At the beginning, alcohol makes you feel relaxed, but if you drink it in excess, it increases anxiety and causes depression. It also causes family and legal problems, violence, changes of behavior, suicide, among others. Alcohol is very powerful and alters all your normal behaviors.

      Benzer şekilde Roma ordusunun beslenme düzeni hayati derecede önemli bir
      konu olup, bu çalışmada Roma askerlerinin hangi gıda maddelerini tükettiği konusu ele
      alınmaya çalışılacaktır.
      Romalılar, ordunun güçlü olarak faaliyet yürütebilmesi için gereken temel ihtiyaçlar-
      dan birinin de etkili bir beslenme rejiminden geçtiğinin farkındaydılar.
      Bu iki paragrafta olayэn nedenleri anlatэlэr.Zaten size 3 tane cause ve 3 tane effect maddesi verilecek.Essay ‘imizin uзak kazalarэ ile ilgili olduрunu varsayalэm; uзak kazalarэnэn ilk nedeni pilot hatalarэ ikinci nedeni ise bakэmsэzlэk olsun.Birinci paragrafta konu dэюэna зэkmadan PЭLOTLARIN NEDEN HATA yaptэklarэ ьzerine yazэ yazэp цrnekler vereceрiz.Эkinci paragrafta ise bakэmlarэn neden aksatэldэрэ ya da yapэlmadэрэnэ yazacaрэz.Body paragrafa nedenler yerine sonucunu yazarsanэz bu sizin cause + effect ‘e sadэk kalmadэрэnэzэ gцsterir ve geзer not alamazsэnэz.Sadece nedenleri yazэyoruz, sonuзlarэ asla.

      En önemli Roma
      askeri tarihçilerinden biri olan Vegetius da askerlerin beslenmesinin önemini belirtmiş ve
      lojistik sorunların halledilmediği durumlarda ordunun daha baştan savaşı kaybedeceğini
      iddia etmiştir2. Antikçağ ordularında görev yapan askerler genellikle yiyeceklerini kendi
      imkânları ile sağlamışlardır. Bu duruma tezat olarak tarihin ilk profesyonel ordusu olan
      Roma ordusunun temel ihtiyaçları ise devlet tarafından karşılanmıştır3. Bununla bera-
      ber özellikle Almanya ve İngiltere’de bulunan askeri yerleşimlerde yapılan kazılar net-
      icesinde buralarda bulunan birliklerin yerli halk tarafından üretilen besinleri tükettiğini
      göstermiştir4. Romalıların alışkın olduğu ve diyetlerinde önemli bir yere sahip olan şarap,
      zeytinyağı, baharatlara ek olarak “garum5” gibi soslar ise uzak mesafelerden gemiler
      vasıtasıyla askerlere ulaştırılmıştır. Askerler bu tür yiyecekleri kendi ceplerinden para
      ödemek suretiyle “canabae” olarak adlandırılan askeri kantinlerden almışlardır6. Se-
      fer esnasında ise nakliye ve depolamada yaşanan zorluklar sebebiyle askerlerin yiyecek
      1 David G. Chandler, The Campaigns of Napoleon: The Mind and Method of History’s Greatest Soldier,
      Scribner Press, 2009, s. 856.
      2 Flavius Vegetius Renatus, Epitoma Rei Militaris, çev. N. P. Milner, Liverpool University Press, 1995, 3.26.
      3 Bununla beraber Livius’un da aktardığı gibi Roma’da belirtilen duruma tezat olaylar da meydana gelmiştir.
      Örneğin M.Ö. 216 tarihinde Livius, askerlere devlet tarafından yiyecek verilmediğini ifade etmiştir. Livius,
      Ab Urbe Condita, çev. B. O. Foster, Loeb Classical Library, London, 1957, 23. 21. 2.Polybios, Historion
      Prote, çev. W. R. Paton, Loeb Classical Library, London,1954, 6.39.13-15.
      4 R. W. Davies, “The Roman Military Diet,” Britannia, 2, 1971, s. 136.
      5 Galya kökenli bir balık sosu olan garum Helen kolonistler vasıtasıyla Ege dünyasına oradan da Roma’ya
      aktarılmıştır. Garum balık iç organlarının tuz, karabiber, sirke, yağ ve şarap katılarak fermente edilmesiyle
      elde edilmekteydi. Maguelonne Toussaint-Samat, A History of Food, Wiley-Blackwell, 2009, s. 338.
      6 Brian Campbell, The Roman Army, 31 BC- AD 337: A Sourcebook, Routledge, 1994, s. 141.
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3 JOURNAL
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      27
      E-ISSN: 2458-7672
      çeşitleri ve bunların kalitesinde azalma olmaktaydı. Zorunlu olarak sefer esnasında
      askerlerin yiyecekleri garnizonlardakine oranla daha sıradan bir hale gelmekteydi.
      A + B are some causes of X and there are some effects. (which are C+D) Cьmleyi effectleri belirtmeden bitirebilir, tamamen isteрinize baрlэ olarak effectleri ‘de thesis statement iзerisinde belirtebilirsiniz.

      Her
      ne kadar Roma askerlerinin tükettikleri gıdaların çeşidi sefer esnasında azalsa da nor-
      mal şartlarda orduyu takip eden “lixae” denen yiyecek satıcıları sayesinde besin çeşitliliği
      artmaktaydı7. Romalılar ezeli düşmanları olan Kartaca’yı ortadan kaldırmak gayesiyle
      kenti M.Ö. 146 tarihinde kuşatmışlardır. Bu esnada Romalı komutan Scipio Aemilianus,
      askerlerin sağlıklı bir şekilde beslenmesini temin etmek için yiyecek satıcılarına uyarıda
      bulunmuştur8.
      Roma Ordusunda Tahıl Tüketimi
      Akdeniz çevresinde ortaya çıkan tüm uygarlıklarda olduğu gibi Roma’da da temel
      besin maddesi buğdaydı.
      Doрrudan nedenlere yada sonuзlara odaklanэn.Dьюьncelerini zэt yцnlenlerde de ortaya koyun..Tek bir noktaya odaklanэp sadece onla ilgili yazmayэn..Olumlu yada olumsuz sebepleri belirtin.Focus on immediate and direct causes (or effects.)

      Buradan hareketle Roma askerlerinin diyetlerinde buğdayın
      başat bir rol üstlenmiş olduğunu söylemek yanlış olmaz. Daha önce de ifade edildiği üzere
      Roma, askerlerin temel besin ihtiyaçlarını karşılama prensibi çerçevesinde düzenli olarak
      her bir askere günlük 830 gram buğday vermiştir9. Askerler buğdaydan tuz ve zeytinyağı
      kullanmak suretiyle buğday lapası ya da “panis militaris”10 adı verilen ekmek veya
      “buccelatum”11 olarak adlandırılan peksimet yapmaktaydılar. Tahıl istihkakına ek olarak
      çeşitli sebzeler ve meyveler ile baklagiller gibi gıdalardan oluşan 620 gram ağırlığında
      ek besin de almaktaydılar. Tüm bunlara ek olarak “laridum” olarak adlandırılan 160
      gram ağırlığında tütsülenmiş ette askerlere dağıtılmaktaydı. Katı gıdaların yanında
      içecek olarak ekşi şarap, “acetum” yani sirke ve şarap da devletin vermekle yükümlü
      olduğu kalemler arasındaydı. Bahsi geçen gıda ürünleri en az üç günde bir askerlere
      dağıtılmaktaydı12.
      Daha öncede ifade edildiği üzere yazılı kaynakların aktardığı bilgiler ve askeri
      yerleşimlerde yapılan arkeolojik kazılar Roma ordusunun tahıl (frumentum) temelli
      beslenen bir ordu olduğunu ortaya çıkarmıştır. Belirtildiği üzere Roma ordusunda tahıl
      tüketim oranı diğer yiyecekler ile kıyaslandığında % 60-75 mertebesindedir13. Tahıllar
      içerisinde de en fazla tercih edilen buğdaydı.
      ESSAY ‘e baюlamadan цnce fantastik olan konu yerine yazmasэ kolay olanэ tercih ediniz.Mutlaka bir kaз dakikanэzэ outline(yazэ planэ) зэkarmak iзin ayrэnэz yani aklэnэzda konuyu hemen tьrkзe olarak kurun, 3. paragrafta юunu yazarэm bu цrneрi veririm, final comment ‘a юцyle yazarэm bцyle yaparэm gibi bir kцюeye not alэnэz.

      Arpa ise acil durumlarda kullanılan bir
      besin maddesi olmasının yanında zaman zaman askerleri cezalandırmak gayesi ile de
      kullanılmıştır. Roma ve Kartaca arasında M.Ö. 218-202 yılları arasında gerçekleşen II.
      Pön savaşı esnasında kurallara aykırı hareket eden Roma askerlerine buğday yerine arpa
      verilmiştir14. Daha önceki örneklerde olduğu gibi15M.Ö. 34 tarihinde Gaius Julius Cae-
      sar Octavianus’un askerleri Dalmaçya’daki Promona kuşatması esnasında korkaklık gös-
      7 Jonathan Roth, Logistics of the Roman Army at War, Brill, 1999, s. 93-96.
      8 Appianos, Appianos Romaika, çev. H. White, Loeb Classical Library, London, 1955, 17,116.
      Hopefully in school, and class, we have a safe place to practice both the art of writing and of persuasion. Then later, when we are in our communities, whether work, church, neighborhoods, and even families, we can benefit from this practice.

      9 Peter Kehne, “War and Peacetime Logistics: Supplying Imperial Armies in the East and West”, A Companion
      to the Roman Army, Blackwell, 2011, s. 324-325.
      10 Carol A. Dery, “Food and Roman Army: Travel, Transport and Transmission”, Food on the Move, Prospect
      Books, 1997, s. 86.
      11 Peter Kehne, a.g.m., s. 324.
      12 Peter Kehne, a.g.m., s. 325.
      13 Jonathan Roth, a.g.e., s. 18.
      14 Livius 24.18, 27.13.9.
      15 Caesar, Commentarii de Bello Civili (The Civil War), çev. Jane P. Gardner, Penguin Classics, 1976, 3.47.6;
      Cassius Dio, Historia Romana, çev. E. Car, Loeb Classical Library, London,1961, 49.38.4.
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3
      28
      E-ISSN: 2458-7672
      termesi üzerine birliğe decimasyon16 cezasına ek arpa ile beslenme cezası verilmiştir17.
      Tahıllardan çoğunlukla ekmek yapımında yararlanılmış ayrıca günümüzde de olduğu gibi
      çorba, yulaf lapası ya da çok çeşitli pastalar üretilmiştir ki Pompei’de bu durumu kanıtlayan
      örnekler ortaya çıkartılmıştır18. Yaşlı Plinius da panis militaris olarak adlandırılan kepe-
      kli asker ekmeğinden bahsetmiştir19. Romalılar iki tip ordu ekmeği tüketmişlerdir. Bun-
      lardan ilki normal kalitede olandır ki buna “panes militares castrenses” denilmekteydi;
      diğeri ise yüksek kaliteli olup “panes militares mundas” denilmekteydi ve bu sonuncusu
      muhtemelen subaylar tarafından tüketilmiştir20. Askerler barış dönemlerinde doğal olarak
      taze ekmek tüketmişlerdir. Roma imparatorluk ordusunu ilk günlerine döndürmek isteyen
      İmparator Julianus, diğer rütbelerdeki askerler gibi yulaf lapası yemiştir21.
      Roma Ordusunda Tahıl Haricinde Tüketilen Gıdalar
      Polybios gibi bazı antik çağ yazarları ve buradan hareketle Roma ordusunun
      beslenme tarzı konusunda fikir beyan eden bazı modern araştırmacılar Roma ordusunun
      tamamen tahıllara dayanan bir diyet uygulamış olduğunu iddia etmişlerdir.
      Thesis Statement altta aзэklayacak olacaрэnэz cause ve effect paragraflarэn ana fikirlerini yani topic sentence ‘larэnэn yer aldэрэ TEK bir cьmledir.

      Bununla be-
      raber günümüzde de olduğu gibi insan vücudunun sağlıklı bir şekilde varlığını sürdüre
      bilmesi için proteine ek olarak yeterli miktarda karbonhidrat, aminoasit, vitamin ve
      minerallere ihtiyaç duymaktadır. Bu bağlamda da tahıl haricindeki gıdaların tüketilme-
      si şarttır. Romalılar tahıllara ek olarak et, çeşitli sebze ve meyveler, çeşitli süt ürünleri,
      bakliyat, zeytinyağı, şeker, tuz ve şarap gibi besinleri de günlük diyetlerine eklemişlerdir
      ki bunların tamamını tanımlamak için Romalılar “cibaria” kelimesini kullanmışlardır.
      Plurharkhos22, Frontinus23, Appianos24 ve Cassius Dio25 gibi eski çağ yazarları Romalıların
      tahıl haricindeki gıdalarla da beslendiklerini eserlerinde aktarmışlardır. Cibaria kelimesi
      ile tanımlanmışolan yiyecek maddeleri laridum adı verilen tuzlanmış domuz, mercimek ya
      da fasulye (faba) gibi sebzeler, “caseus” yani peynir, sal (tuz) ve acetum olarak adlandırılan
      şaraptan oluşmaktadır. Bunlara ilaveten yemekleri pişirmek için zeytinyağından
      yararlanmışlardır.
      16 Decimasyon, Latince’de “onuncunun öldürülmesi” anlamına gelmektedir. Savaş esnasında korkaklık gösterenn-
      lere ya da savaş alanından kaçanlara karşı uygulanan bir ceza türüdür. Söz konusu ceza için seçilen cohort’da
      yer alan askerler on kişilik gruplara ayrılır ve gruplar kendi içinde kura çekerler. Kurayı kaybedenler arkadaşları
      tarafından taşlanarak veya sopayla öldürülürler. Kalan askerlere ise zahire istihkakı olarak buğday yerine arpa
      verilmekteydi. Konu ile ilgili olarak bkz. Livius, 2. 59. 9-11.
      17 Appioanos, 5.26.
      18 R. W. Davies, a.g.m., s. 125.
      19 Plinius, Naturalis Historia, çev. H. R. Rackham, Loeb Classical Library, London, 1958, XVIII. 67.
      20 R. W. Davies, a.g.m., s. 126.
      21 Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum libri qui Supersunt, çev. J. C. Rolfe, Loeb Classical Library, Lon-
      don, 1963, 25. 2. 2.
      22 Plutharkhos, M. Licinius Crassus’un M.Ö. 53 tarihindeki Carrhae Savaşı sırasında ordunun Euphrates (Fırat)
      nehrini geçişi sonrasında askerlere mercimek ve tuz dağıttığını aktarmaktadır. Plutharkhos, Bioi Paralelloi:
      Crassus, çev. B. Perrin, Loeb Classical Library, London, 1948, 19. 5.
      23 Frontinus ise Roma askerlerinin her tür gıdayı tükettiklerini iddia etmektedir. Frontinus, Strat, 2. 5. 14.
      24 Appianos, İspanya’da savaşan Roma legionlarının yalnızca buğday, arpa, şarap ve tuz almadan savaştıklarını ve
      bunun sonucunda da Roma askerlerinin sağlıklarının bozulduğunu belirtmiştir. Appianos, 9, 54.
      25 Cassius Dio, Britanyalı Kraliçe Boudicca’nın ağzından aktardığı bilgide Roma askerlerinin ekmek, şarap ve
      zeytinyağı ile beslendiklerini iddia etmektedir. Cassius Dio, 62. 5. 5-6.
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3 JOURNAL
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      29
      E-ISSN: 2458-7672
      Et ve Hayvansal Gıdalar
      Cibaria içerisinde yer alan en önemli kalemlerden birini et istihkakı oluşturmuştur.
      Thesis statement ‘ten sonra kesinlikle birinci paragrafa geзilir.

      Bununla beraber Roma ordusunun yiyecek alışkanlıkları konusunda incelemelerde bulu-
      nan bazı araştırmacılar et tüketimi konusunda farklı görüşler bildirmişlerdir. Bu bağlamda
      kimi araştırmacılar Polybios gibi antikçağ yazarlarının iddialarına bel bağlamak sureti-
      yle Roma ordusunun et tüketmediğini iddia etmişlerdir26. Gerçekte ise Davies gibi bazı
      araştırmacıların yaptığı çalışmalar neticesinde Roma ordusunda et tüketiminin oldukça
      fazla olduğu ortaya çıkmıştır27. Antikçağ yazarlarına ek olarak Roma askeri yerleşimlerinde
      yapılan kazılar neticesinde ortaya çıkartılan hayvan kemiklerinin incelenmesi sonu-
      cunda konu hakkındaki bilgilerimiz artmıştır. Özellikle Britanya ve Almanya’daki askeri
      yerleşimlerden yapılan araştırmalar sonucunda Romalıların en fazla sığır eti yedikleri
      saptanmıştır. Romalılar eyaletlerden vergi olarak, satın alma, avlanma ya da “lustrati”
      olarak adlandırılan kurban törenleri sayesinde et elde etmişlerdir28. Roma ordusunda sığır
      eti tüketiminin yaygın olduğunu gösteren pek çok anlatım bulunmaktadır. Roma ordu-
      sunda köklü bir devrim gerçekleştiren Marius, M.Ö. 107 tarihinde Capsa’da bir miktar sığır
      sürüsü ele geçirmiş ve bunları eşit olarak askerlerine dağıtmıştır29. Genç Cato30, Lucullus31
      ve Caesar32 gibi ünlü komutanlara askerlerinin et ihtiyacını gidermek için sığır sürüler-
      inden istifade etmiştir. Cassius Dio’nun aktarımına göre Marcus Aurelius, M.S. 170 tari-
      hinde Germenleri yenilgiye uğratmış ve yapılan barış anlaşması şartları doğrultusunda
      sığır sürülerine el koymuştur33. Severuslar hanedanının kurucusu olan Septimius Sever-
      us, M.S. 197 yılındaki Parth seferi esnasında askerlerin et ihtiyacını karşılamak için sığır
      sürülerinden istifade etmiştir34.
      Roma ordusunda sığır etine ek olarak domuz (porcus), koyun (oves) ve keçi (hir-
      cum)
      gibi hayvanların etleri de tüketilmiştir. Özellikle Romalılar domuz etini kullanarak
      laridum olarak adlandırılan beykın ya da domuz pastırması, “forciminia” yani sosis ve
      “perna” denilen jambon üretmişlerdir35. Polybios da Kuzey İtalya’daki orduların beslen-
      mesinde domuzdan yararlanıldığını belirtmiştir36. Antik kaynaklara ek olarak Roma
      askeri yerleşimlerinde yapılan kazılarda sıklıkla sığır, domuz, koyun ve keçi kemiklerine
      26 Hoverfield Roma ordusunun vejetaryen bir ordu olduğunu iddia etmiştir. F. Haverfield, “The Provisioning of
      Roman Forts”,Tacitus, Agricola, Oxford University Press.
      Strengthen your essay by using supporting evidence. Define terms, offer facts and statistics, or provide examples, anecdotes, or personal observations that support your ideas.

      1922, s. 182.
      27 R. W. Davies,a.g.m., s. 126.
      28 Traianus Sütununda sığır, koyun ve domuzların kurban edildiğini gösteren pek çok resim söz konusudur. Konu
      ile ilgili olarak bkz. Jonathan Roth, a.g.e., s. 31. Brutus ve Cassius’da savaş öncesinde cohortlara kurban edil-
      mesi için pek çok sığır dağıtmıştır. Ayrıca Romalılar elde ettikleri zaferler sonrasında kutlamalar için de kur-
      banlar düzenlemişlerdir. Bkz. Plutharkhos, Brutus, 39. 1. Josephus, M.S. 70 tarihinde Kudüs’ün ele geçirilmesi
      sonrasında Titus’un kurban edilmesi için askerlere pek çok sığır verdiğini belirtmiştir. Bkz. Josephus, Bellum
      Judaicum (The Jewish War), çev. G. A. Williamson, Penguin Classics, 1984, 7. 16.
      29 Sallust, The Jugurthine War/The Conspiracy of Catiline, çev. S. A. Handford, Penguin Classics, 1964, 90.
      2; 91. 1.
      30 Plutarkhos. Cato, 56. 3.
      31 Appianos, 9. 54.
      32 Caesar, Commentarii de Bello Gallico (The Gallic War), çev. H. J. Edwards, Loeb Classical Library, 1917,
      5.21.6, 6.3.2, 6. 1; Caesar, Commentarii de Bello Civili,1.48.
      33 Cassius Dio, 72.11.2.
      34 Vegetius, 3.9.103.
      35 Jonathan Roth,a.g.e., s. 26.
      36 Polybios, 2.15.2-3.
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3
      30
      E-ISSN: 2458-7672
      rastlanmıştır. Kemikler üzerindeki incelemeler neticesinde hayvanların olgunluk yaşına
      gelmeden kesildikleri saptanmıştır. Buna ek olarak kemiklerin büyük bir kısmının kırık
      olduğu belirlenmiştir. Bu durumun temel nedeni ise Romalıların kemik iliğini kullanarak
      çorba yapmış olmalarıdır37.
      Having looked at the causes of X the effect can be given as “C” and “D”.The first effect is……..(Bu Transition ben burdayэm diyor, bunu kullanэn)

      Romalılar hayvanları süt (lactis) ya da peynir (caseus) gibi hayvansal gıdaları temin
      etmek gayesi ile de beslemişlerdir38. Roma askeri yerleşimlerinde yapılan kazılarda pey-
      nir elde etmek amacıyla kullanılmış pek çok malzeme ortaya çıkartılmıştır ki bu da bize
      askerlerin kendi peynirlerini kendilerinin yapmış olduğunu göstermektedir39. Özellikle se-
      fer esnasında besin değerinin yüksek ve ağırlığının az olmasından ötürü peynir askerler
      tarafından tercih edilen bir gıda olmuştur. Muhtemelen her bir Roma askeri günlük olarak
      bir “uncia” ya da 27 gram peynir tüketmiştir40.
      Romalılar evcil hayvanlara ek olarak avlanmak suretiyle yabani hayvan eti de
      tüketmişlerdir. Waddon Hill’deki Claudian dönemine ait bir kalede çok sayıda tavşan kemiği
      ortaya çıkartılmıştır41. Frontinus, Lucullus’un İspanya’daki birliklerinin geyik ve tavşan
      gibi av hayvanlarının etlerini yediklerini belirtmiştir. Yine acil durumlarda Romalılar yük
      hayvanları ve atları da tüketmişlerdir42.
      Roma askeri yerleşimlerinde yapılan kazılarda askerlerin deniz ürünlerinden is-
      tifade ettikleri belirlenmiştir. Bu bağlamda Butzback’da turnabalığı, Chester’da levrek,
      Saalburg’da mersin balığı ve Hood Hill’de ise morina balığının tüketilmiş olduğunu
      gösteren kalıntılara rastlanmıştır. Bunlara ek olarak Brecan, Caerlean ve Carbridge’de
      tanımlanamamış balık türleri ortaya çıkartılmıştır. Vindonissa’da da balık kılçıklarına ek
      olarak bir olta bulunmuştur ki askerler muhtemelen Aare nehrinden balık tutmuşlardır.
      Yine burada ortaya çıkartılmış olan bir yazıtta askerlerin ton balığı tükettikleri yazılıdır.
      Richboraugh’da da balık tutmak amacıyla kullanılan araçlar ortaya çıkartılmıştır. Waddon
      Hill’de morina kılçıkları bulunmuştur. Ren nehri ağzında bulunan Walkenburg’daki aux-
      iliary kalesinde mersinbalığı ve turnabalığının da dâhil olduğu çok sayıda balık türüne ait
      kalıntılar ortaya çıkartılmıştır. Adı geçen yerleşimde ayrıca domuz balığı, balina, mürek-
      kep balığı gibi türler saptanmıştır43. Tüm bunlara ek olarak M.S. II. yüzyıl başlarına ait
      bir papirüste Terentianus adındaki bir legioner Aleksandreia’daki babasına yazmış olduğu
      mektupta balıktan zehirlendiği için gelemediğini belirtmiştir44. Balıklara ek olarak den-
      iz kabuklularına ait kalıntılarda gün yüzüne çıkartılmıştır. Özellikle Maryport ve South
      Shields gibi askeri yerleşimlerde istiridye, midye, deniz minaresi ve deniz salyango-
      zuna rastlanmıştır45. Bu yerleşimlere ek olarak denize oldukça uzak mesafede yer alan
      Vindonissa’da deniz kabuklularına ait kalıntılar saptanmıştır. Burada bulunan kalıntıların
      37 Appianos,85; ayrıca bkz. R. W. Davies, “The Roman Military Diet”, Britannia, vol. 2, 1971,, s. 126-127.
      38 Plinius eserinde Romalıların inek, koyun ve keçi sütü kullanarak peynir ürettiklerini belirtmiştir. Plinius, Natu-
      ralis Historia, 11.237-242.
      39 R. W. Davies, a.g.m., s. 127-128.
      40 Jonathan Roth, a.g.e., s. 34.
      41 R. W. Davies, a.g.m., s. 128.
      42 Appianos, 9. 54.
      43 R. W. Davies, a.g.m., s. 129-130.
      44 Joan P. Alcock, Food in the Ancient World, Greenwood Press, 2006, s. 236.
      45 Joan P. Alcock, “Pisces in Britannia. The Eating and Portrayal of Fish in Roman Britain”, Fish: Food from the
      Waters, ed. Harlan Walker, Prospect Books, 1998, s. 28.
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3 JOURNAL
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      31
      E-ISSN: 2458-7672
      analizi sonucunda bu canlıların Portekiz ve İngiliz Kanalı’ndan getirilmiş olduğunu görül-
      mektedir46.
      Roma ordusunda kümes hayvanları düzenli diyetin bir parçasıydı. Vegetius,
      kuşatma esnasında kümes hayvanlarının öldürülmemesi gerektiğini zira bu hayvanların
      kolaylıkla ve ucuz bir şekilde beslenmesinin mümkün olduğunu belirtmiştir47. Roma
      askeri yerleşimlerinde yapılan kazılar neticesinde yaygın bir şekilde tavuk, ördek ve kaz
      kalıntılarına rastlanmıştır48. Buna ek bazı askeri yerleşimlerde ise av kuşlarına ait kalıntılar
      ortaya çıkartılmıştır. Almanya’da bulunan auxiliary askerlerinin komutanları onları sık
      sık kaz avına göndermiştir49. Kümes hayvanları yumurta elde etmek için de beslenmiş
      olup, Roma askeri yerleşimlerinde yapılan kazılarda yumurta kabuklarına rastlanmıştır50.
      Sebzeler ve Meyveler
      Roma askerleri hayvansal gıdalar yanında ağırlıklı olarak sebze ve meyve de
      tüketmişlerdir. Bununla beraber sebzelerin sıradan yiyecekler olmasından ötürü kaynak-
      larda fazlaca zikredilmemiştir. Antikçağ kaynakları ve Roma askeri yerleşimlerinde
      yapılan kazılar bağlamında askerlerin özellikle “lentes” (mercimek), fabae (fasulye) ve
      “fisa” (bezelye) gibi baklagilleri tüketmiş oldukları belirlenmiştir51. Olağanüstü durumlar-
      da Romalılar daha az hoşa giden çalı, kök, çimen ya da meşe palamudu tarzında bitkileri
      de tüketmek zorunda kalmışlardır52. Yapılan araştırmalar bağlamında Roma ordusunda
      “poma” olarak adlandırılan meyvelerin de tüketilmiş olduğu saptanmıştır. Vegetius da
      meyvelerin önemini belirterek, bir kuşatma öncesinde tahıl ve diğer besin maddeleri ile
      beraber meyvelerin de depolanmak suretiyle kuşatmaya hazırlanılmasını tavsiye etmekte-
      dir53. Özellikle Roma askeri yerleşimlerinde yapılan kazılarda farklı türde meyve kalıntıları
      ortaya çıkartılmıştır. Bu bağlamda Vindonissa’da yapılan çalışmalar neticesinde burada-
      ki Roma askerlerinin elma, armut, erik, kiraz, şeftali, üzüm ve dut gibi meyveler tüket-
      tiklerini; bunlara ek olarak kestane, ceviz ve fındık yedikleri saptanmıştır54. İmparator
      Hadrianus döneminde Saalburg’da üstlenmiş olan II. Raetorum chorsuna bağlı askerler-
      in bu bölgede yetişen erik, mürdüm eriği, yabani kiraz, şeftali, fındık ve ceviz yedikleri
      belirlenmiştir55. Masada’da ise askerler tarafından tüketilen zeytin, nar, üzüm, hurma, erik
      ve kayısı kalıntılarına rastlanmıştır56.
      46 Duncan B. Campbell, Roman Legionary Fortresses 27 BC-AD 378, Osprey Publishing, 2006, s. 45.
      47 Vegetius, IV. 7. Ayrıca Bkz. R. W. Davis, a.g.m., s. 131.
      48 R. W. Davies, a.g.m., s. 130.
      49 Plinius, Naturalis Historia, X. 54.
      50 Karen R. Dixonand Pat Southern, The Roman Cavalry, Routledge, 1992, s. 93.
      51 Neuss’dakilegion kampında yapılan kazılarda ortaya çıkartılan bitkiler analiz edildiğinde % 53.1’inin baklaa-
      giller olduğu görülürken, Plutharkhos’da mercimeğin Roma askerleri tarafından tüketildiğini ifade etmiştir.
      Marcus Junkelmann, Panis Militaris, Verlag Philip von Zabern, 1997, s. 137. Plutarkhos. Crassus, 19. 5.
      52 Tacitus, The Hisories, çev. Rhiannon Ash, Penguin Classics, 2009, 4.60. Appianos, 1.6,50.
      53 Vegetius, 4.7. Ayrıca bkz. Jonathan Roth,a.g.e., s. 42.
      54 R. W. Davis, a.g.m., s. 133.
      55 J. S. Wacher, The Roman World, Routledge, 1987, s. 159.
      56 David S. Potter, A Companion to the Roman Empire, Wiley-Blackwell, 2010, s. 92.
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3
      32
      E-ISSN: 2458-7672
      Zeytinyağı
      Bir Akdeniz toplumu olan Romalılar arasında zeytinyağı kullanımı oldukça yaygındı.
      Bu durumun bir yansıması olarak ordu içerisinde de zeytinyağı tercih edilen bir gıdaydı.
      Zeytinyağı yemek pişirme yanında, temizlik ve aydınlanma amacıyla da kullanılmıştır.
      Romalılar tarafından “oleum” olarak adlandırılan zeytinyağının ordudaki kullanımı ko-
      nusunda pek çok kaynak bulunmaktadır. Örneğin Cassius Dio, M.S. 61 tarihinde Britanya’da
      ortaya çıkan isyanın lideri olan Baudicca’nın ağzından Roma askerlerinin ekmek, şarap
      ve zeytinyağı ile beslendiklerini aktarmıştır57. Romalılar zeytinyağından temelde besin
      olarak yararlandıkları gibi ayrıca tıbbi amaçlarla da kullanmışlardır. Örneğin Mısır’da
      ortaya çıkartılan bir papirüste “valetudinarium” (hastane) da yatan askerlere zeytinyağı
      verilmesi tavsiye edilmektedir58. Yapılan çalışmalar ışığında bir Roma askerinin günde 4.4
      santilitre zeytinyağı tükettiği belirlenmiştir59.
      Tuz
      Romalılar belirtilen gıdalara ek olarak vücudun temel ihtiyaçlarından biri olan tuzu
      askerleri için temin etmişlerdir. Her ne kadar günümüzde tuzun bünye için gerekli bir min-
      eral olduğu saptanmışsa da antikçağlarda yaşayan insanlar bu bilgiden yoksunlardı. Bu se-
      beple tuz etin korunması, yemeklerin tatlandırılması ve tıbbi amaçlarla kullanılmaktaydı.
      Roma ordusundaki tuz kullanımı konusunda Vegetius60 ve Appianos61 gibi pek çok dö-
      nem yazarı bilgi vermiştir. Bunlara ek olarak Caesar ve Crassus da askerlerine tuz tayını
      sağlamışlardır62.
      Çeşitli Sıvılar
      Tüm canlılar da olduğu gibi insan için temel ihtiyaçlardan biri de sudur. İnsan her
      hangi bir yiyecek tüketmeden haftalarca hayatta kalabilirken, susuz ancak birkaç gün hay-
      atta kalabilir. Özellikle askerler zorlu koşullarda çok fazla efor sarf etmeleri bağlamında
      suya daha fazla ihtiyaç duyarlar. Buradan yola çıkarak Roma askerleri içinde suyun en
      temel ihtiyaç olduğu söylenebilir. Roma ordusu konusunda bilgi veren dönem kaynakları
      askerlerin tükettikleri su miktarı ya da lojistik manada suyun nasıl temin edildiği ko-
      nusunda bilgi sağlamaktadır. Kaynakların da vermiş olduğu bilgiler ışığında Roma ve
      müttefik askerlerinin sudan eşit miktarda yararlandıkları söylenebilir63. Roma ordusunda
      su ikmalinden “metatores” olarak adlandırılan görevliler sorumluydu. Bu askerlerin temel
      görevi sefer esnasında su kaynaklarını tespit etmek ve buna göre ordunun yürüyüş rotasını
      belirlemekti64. Yetenekli komutanlar özellikle sefer esnasında orduya su tedarik etmek için
      azami gayret sarf etmişlerdir65.
      57 Cassius Dio, 62.2.5.
      58 Jonathan Roth, a.g.e., s. 35.
      59 Jonathan Roth, a.g.e., s. 35.
      60 Vegetius, 3. 3.
      61 Appianos, 9,54; 4,17;
      62 Caesar, Commentarii de Bello Civili, 2.37.5; Plutarkhos, Crassus, 19. 5.
      63 Polybios, 6. 39. 9.
      64 Yann Le Bohec, TheImperial Roman Army, Routledge, 1989, s. 46.
      65 Konu ile ilgili olarak bkz. Plutarkhos, Sulla,16. 1; Caesar, Commentarii de Bello Gallico,4.11.4; Commenta-
      rii de Bello Civili, 3.66.6.
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3 JOURNAL
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      33
      E-ISSN: 2458-7672
      Romalılar suya ek olarak hem besin hem de sıvı ihtiyacını karşılamak ve bunlardan
      daha önemlisi hoşlandıkları için bol miktarda şarap tüketmişlerdir. Lucullus’un M.Ö. 153
      yılındaki İspanya seferi sırasında kullanmış olduğu lojistik malzemeler ile ilgili ele geçen
      bilgiler arasında eski şarap ya da “oinos” ve “oxos” ekşi şarap kelimeleri de yer almaktadır66.
      Roma’da şarap tüketimi konusunda yapılan çalışmalarda alt sınıfların çoğunlukla “posca”
      olarak adlandırılan ekşi şarabı sulandırarak tükettikleri belirtilmiş olup, antik kaynak-
      larda bu iddiayı doğrulamaktadır67. Kesin olmamakla birlikte Roma askerlerinin tıpkı alt
      sınıflar gibi poscayı tüketmiş oldukları ileri sürülmektedir.
      Makalenizi destekleyecek alэntэlar yapэn..Эstatistikler,ьnlь kiюilerin sцzleriyle dьюьncelerinizi destekleyin.

      Zaman zaman Roma askerl-
      eri kaliteli şarap tüketmişlerse de bu durum genellikle disiplinsizlik olarak algılanmıştır.
      Konu ile ilgili olarak antik kaynaklarda bazı bilgiler yer almaktadır. Örneğin Sallustius dis-
      iplinli generallerin eski şarap ithalini yasakladıklarını ifade etmiştir68. Muhafazakârlığıyla
      ünlenmiş olan Yaşlı Cato ise genellikle “vinum” şarabını tercih etmiştir69. M.S. 193-94
      tarihleri arasında Septimius Severus’un en büyük siyasi rakibi olan Pescennius Niger ise
      askerlerine yalnızca ekşi şarap içmelerini emretmiştir70.
      Roma’nın egemenliğinde bulunan topraklardan askere alınan auxiliary birlikleri
      yerel alışkanlıklarını devam ettirmişlerdir. Özellikle kuzey sınırından gelen askerler
      şarap yerine alışkın oldukları bira gibi geleneksel içkileri kullanmışlardır. Bununla be-
      raber bu askerler zaman içerisinde Roma geleneklerine ve doğal olarak da şarap içmeye
      alışmışlardır71. Appianos, Caesar’ın ordusundaki Germenlerin şarap içtiklerinden bahset-
      mektedir72. Tüm bunlara ek olarak özellikle kuzey sınırında görev yapan Roma askerleri
      yerli geleneklere zaman içerisinde uyum sağlamışlar ve bu bağlamda da şaraba ek olarak
      bira içmişlerdir. Roma askeri yerleşimlerinde yapılan kazılarda ortaya çıkartılan ampho-
      ralar sayesinde Romalıların askerlerinin ihtiyacını karşılamak amacıyla geniş oranda
      bir ticaret ağı oluşturdukları gözlemlenmektedir. Örneğin M.S. I. yüzyıla tarihlendirilen
      Vindonissa’daki legion kalesinde ortaya çıkartılan amphoraların Güney İtalya’daki Sur-
      rentum ve Sicilya’daki Messina’dan geldiği belirlenmiştir73.
      Roma askerlerinin yeme içme alışkanlıkları askeri yerleşimlerde ortaya çıkartılan
      grafitiler ve “titulipicti” olarak adlandırılan amforalar üzerindeki etiketlerden de
      anlaşılmaktadır. Bu konudaki en iyi buluntular M.S. I. yüzyıla ait Vindonissa’da ortaya
      çıkartılmıştır. Yine Romalılar tarafından yiyecekleri tatlandırmak gayesi ile kullanılmış
      olan bal da amforalar üzerinde yazılıdır74. Üst sınıflarda yer alan Romalılar garum gibi
      pahalı sosları tüketirlerken, askerler ise daha ucuz olan “muria”yı tüketmişlerdir75.
      66 Andrew Dalby, Food in the Ancient World from A to Z, Routledge, 2003, s. 270.
      67 Plautus, The Braggart Soldier, çev. Wolfgang de Melo, Loeb Classical Library, 2011, 3.2.837
      68 Sallutius, 44. 5
      69 Plinius, Naturalis Historia,III. 15; Livius, 37.33.2
      70 Historia Augusta, Pescennius Niger, Vol. II, çev. David Magie, Loeb Classical Library, 1924, 10. 3
      71 Jonathan Roth, a.g.e., s. 40.
      72 Appianos, 2.10,64; Tacitus, Agricola and Germania, çev. James Rives, Penguin Clasiccs, 2010, 23.
      73 R. W. Davies, a.g.m., s. 132.
      74 R. W. Davies, a.g.m., s. 131.
      75 Malcolm Todd, A Companion to Roman Britain, Blackwell Publishing, 2004, s. 372.
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3
      34
      E-ISSN: 2458-7672
      SONUÇ
      Antik Batı özellikle de Roma dönemi ile ilgili tarihi kaynaklara dayanarak fikir bey-
      an eden bazı araştırmacılar, Roma ordusunun tahıl temeli bir beslenme rejimine sahip
      olduğunu ileri sürmüşlerdir. Bununla beraber Roma askeri yerleşimlerinde yapılan kazılar
      neticesinde ortaya çıkartılan buluntular bu iddiaları geçersiz kılmıştır. Gerçekte Roma or-
      dusunun diyetinde ağırlıklı olarak tahıllar yer almışsa da kırmızı ve beyaz et çeşitleri, çeşitli
      baklagiller, sebzeler, meyveler, şarap ve bira türlerinin de tüketilmiş olduğu anlaşılmıştır.
      İnsan vücudunun günlük aktivitelerini gerçekleştirebilmesi için 2000-1600 arasında
      kaloriye ihtiyacı vardır. Belirtilen kalori miktarına ek olarak vücudun ihtiyaç duyduğu
      çeşitli proteinler, karbonhidratlar, vitaminler, mineraller, yağ ve sıvıların da dengeli bir
      şekilde tüketilmesi gerekmektedir. Sıradan bir yetişkin için bu durum söz konusuyken,
      askerlik gibi yüksek enerji gerektiren bir işle meşgul olan kişilerin doğal olarak hem daha
      fazla kaloriye hem de dengeli bir şekilde beslenmeye ihtiyaç duyması kaçınılmazdır. Roma
      yöneticileri başlangıçtan itibaren bu durumun farkına varmışlar ve Roma emperyal-
      izminin en önemli güç unsuru olan, ordunun etkinliğini arttırmak gayesiyle askerlerin
      dengeli ve düzenli bir şekilde beslenebilmeleri için her tür önlemi almışlardır. Bu çabalarla
      bağlantılı olarak askeri yerleşimlerde ortaya çıkan buluntuların da gösterdiği gibi ticaret
      vasıtasıyla pek çok ürün farklı bölgelere nakledilmiş ve bu durum dönem ticaretine pozitif
      katkı sağlamıştır. Sonuçta Roma ordusunun dönemin en önemli askeri gücü haline gelerek,
      giriştiği mücadelelerde üstün başarılar elde etmesinin ardında yatan temel nedenlerden
      biri de hiç kuşkusuz askerlerin dengeli ve düzenli bir yiyecek istihkakına sahip olmasıdır.
      KAYNA KÇA
      Alcock, Joan P., “Pisces in Britannia. The Eating and Portrayal of Fish in Roman
      Br itain”, Fish: Food from the Waters, ed. Harlan Walker, Prospect Books, 1998, 20-36.
      Alcock, Joan P., Food in the Ancient World, Greenwood Press, 2006.
      Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum libriqui Supersunt, çev. J. C. Rolfe,
      Loeb Classical Library, London, 1963.
      Appianos, Appianos Romaika, çev. H. White, Loeb Classical Library, London,
      1955.
      Caesar, Commentarii de Bello Civili (The Civil War), çev. Jane P. Gardner,
      Penguin Classics, 1976.
      Caesar, Commentarii de Bello Gallico (The Gallic War), çev. H. J. Edwards,
      Loeb Classical Library, 1917.
      Campbell, Brian., The Roman Army, 31 BC- AD 337: A Sourcebook, Rout-
      ledge, 1994.
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3 JOURNAL
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      35
      E-ISSN: 2458-7672
      Campbell, Duncan B., Roman Legionary Fortresses 27 BC-AD 378, Osprey
      Publishing, 2006.
      Cassius Dio, Historia Romana, çev. E. Car, Loeb Classical Library, London,1961.
      Chandler, David G., The Campaigns of Napoleon: The Mindand Method of
      History’s Greatest Soldier, Scribner Press, 2009.
      Dalby, Andrew., Food in the Ancient World from A to Z, Routledge, 2003.
      Davies, R. W., “The Roman Military Diet,” Britannia, 2, 1971, 122-142.
      Dery, Carol A., “Food and Roman Army: Travel, Transport and Transmission”, Food
      on the Move, Prospect Books, 1997, 84-96.
      Flavius Vegetius Renatus, Epitoma Rei Militaris, çev. N. P. Milner, Liverpool Unio-
      versity Press, 1995.
      The first effects of alcoholism are physical. These are the most important because these can cause your death. For example, alcoholism causes cancer in the stomach, kidneys, and liver. Besides, alcohol alters the digestion of nutrients that the body needs to stay healthy. Alcoholism also causes severe damage in the neurons, so it causes alterations in the body movements, loss of appetite, and depression. There are other effects in the body like gastritis and cirrhosis of the liver. All these physical consequences could cause your death if you drink alcohol in mass quantities.

      Haverfield, F., “The Provisioning of Roman Forts”, Tacitus, Agricola, Oxford Uni-
      versity Press. 1922.
      Historia Augusta, Pescennius Niger, Vol. II, çev. David Magie, Loeb Classical
      Library, 1924.
      Josephus, Bellum Judaicum (The Jewish War), çev. G. A. Williamson, Penguin
      Classics, 1984.
      Junkelmann, Marcus, Panis Militaris, Verlag Philip von Zabern, 1997.
      Karen R. Dixonand Pat Southern, The Roman Cavalry, Routledge, 1992.
      Kehne, Peter., “War and Peacetime Logistics: Supplying Imperial Armies in the East
      and West”, A Companion to the Roman Army, Blackwell, 2011, 323-338.
      Le Bohec, Yann., The Imperial Roman Army, Routledge, 1989.
      Livius, Ab Urbe Condita, çev. B. O. Foster, Loeb Classical Library, London, 1957.
      Plautus, The Braggart Soldier, çev. Wolfgang de Melo, Loeb Classical Library,
      2011.
      Plinius, Naturalis Historia, çev. H. R. Rackham, Loeb Classical Library, London,
      1958.
      Plutharkhos, Bioi Paralelloi: Crassus, çev. B. Perrin, Loeb Classical Library, Lon-
      don, 1948.
      Journal of History and Future, December 2016, Volume 2, Issue 3
      Tarih ve Gelecek Dergisi, Aralık 2016, Cilt 2, Sayı 3
      36
      E-ISSN: 2458-7672
      Polybios, Historion Prote, çev. W. R. Paton, Loeb Classical Library, London,1954.
      Potter, David S., A Companion to the Roman Empire, Wiley-Blackwell, 2010.
      Roth, Jonathan., Logistics of the Roman Army at War, Brill, 1999.
      Sallust, The Jugurthine War/The Conspiracy of Catiline, çev. S. A. Handford,
      Penguin Classics, 1964.
      Tacitus, Agricola and Germania, çev. James Rives, Penguin Clasiccs, 2010.
      Tacitus, The Hisories, çev. Rhiannon Ash, Penguin Classics, 2009.
      Todd, Malcolm., A Companion to Roman Britain, Blackwell Publishing, 2004
      Toussaint-Samat, Maguelonne ., A History of Food, Wiley-Blackwell, 2009.
      Wacher, J. S., The Roman World, Routledge, 1987.
      • CitationsCitations0
      • ReferencesReferences25
      • The Imperial Roman Army.
  • Article · Jul 1996
    download, 56 kb.
      Sources:
    • 1. www.researchgate.net/publication/311957052_Roma_Ordusunda_Beslenme_Duzeni
    • 9.1%
    • 2. www.toefl.gen.tr/ingilizce/1248-essay-types.html
    • 2.5%
    © 2018